Poradnik pacjenta
Terbinafina tabletki czy maść na grzybicę paznokci
Potrzebujesz recepty? Wypełnij kwestionariusz bez konta. Teleporada 59 zł, odmowa lekarza to zwrot pieniędzy.
Zamów konsultacjęNa grzybicę paznokci działa terbinafina w tabletkach, a nie maść z terbinafiną. W największym porównawczym badaniu tabletki 250 mg przyjmowane przez 12 tygodni dały trwałe wyleczenie grzybicy paznokci stóp u 46 procent pacjentów i wyjałowienie z grzyba u 76 procent. Krem i maść z terbinafiną, które kupisz bez recepty za kilka do kilkunastu złotych, w ogóle nie mają grzybicy paznokci we wskazaniach, bo nie przenikają przez płytkę. Tabletki są wyłącznie na receptę i wymagają wcześniej badania wątroby. Jeśli masz potwierdzoną grzybicę jednego lub kilku paznokci i chcesz leczenia, które realnie ją usuwa, ścieżką jest recepta na leki na grzybicę paznokci po teleporadzie.
Terbinafina tabletki czy maść: szybkie porównanie
Na półce apteki stoją obok siebie produkty z tą samą substancją, ale do zupełnie innych zadań. To najczęstsze źródło straconych miesięcy: ktoś smaruje paznokieć kremem z terbinafiną, bo na opakowaniu jest ta sama nazwa co na tabletkach, i czeka na efekt, który nie przyjdzie.
| Postać | Recepta | Czy leczy grzybicę paznokci | Wynik w badaniach | Orientacyjny koszt |
|---|---|---|---|---|
| Terbinafina 250 mg, tabletki | tak, wyłącznie na receptę | tak, to wskazanie wpisane w charakterystykę produktu | 76 procent wyjałowienia i 46 procent całkowitego wyleczenia po 12 tygodniach (paznokcie stóp) | kilkadziesiąt złotych za opakowanie, kuracja stóp to 84 tabletki |
| Krem lub maść z terbinafiną 1 procent | nie | nie, wskazania obejmują skórę: stopy, pachwiny, tułów | brak wskazania do paznokci | od kilku do kilkunastu złotych |
| Lakier z cyklopiroksem 8 procent | zależnie od preparatu | tak, przy zajęciu małej części płytki | całkowite wyleczenie u 5,5 do 8,5 procent po 48 tygodniach | kilkadziesiąt złotych za buteleczkę, kuracja trwa miesiącami |
| Lakier z amorolfiną 5 procent | bez recepty | tak, przy zajęciu małej części płytki, bez macierzy | wyraźnie słabszy niż tabletki, dobry jako dodatek | kilkadziesiąt złotych za buteleczkę |
Kolumna z wynikiem mówi więcej niż cała reszta. Lakiery mają swoje miejsce, ale kiedy grzyb zajmuje dużą część paznokcia albo sięga jego nasady, szansa na wyleczenie samym lakierem jest kilka razy mniejsza niż przy tabletkach.
Czy terbinafina w tabletkach jest bez recepty?
Nie. W Polsce wszystkie tabletki z terbinafiną 250 mg mają kategorię Rp i apteka wyda je wyłącznie na receptę. Bez recepty kupisz tylko postacie do stosowania na skórę: krem, żel, maść i aerozol z terbinafiną 1 procent. Fraza "terbinafina tabletki bez recepty" jest wpisywana w wyszukiwarkę setki razy w miesiącu, ale legalnie takiego produktu w polskiej aptece nie ma.
Recepta nie jest tu formalnością. Charakterystyka produktu leczniczego nakazuje przed przepisaniem tabletek wykonać badania czynności wątroby, a u osób z przewlekłą lub czynną chorobą wątroby leku się nie stosuje. Nie zaleca się go także przy klirensie kreatyniny poniżej 50 ml/min. To dwa pytania, które lekarz zadaje przed wystawieniem recepty, i dwa powody, dla których oferty tabletek "bez recepty" w internecie są ryzykiem, a nie oszczędnością.
Dlaczego maść z terbinafiną nie działa na paznokieć
Grzyb, który wywołuje grzybicę paznokci, żyje pod płytką i w jej grubości, a nie na powierzchni. Płytka paznokcia stóp ma kilkadziesiąt warstw zrogowaciałych komórek i jest dla kremu praktycznie nieprzepuszczalna. Krem z terbinafiną świetnie działa na grzybicę skóry stóp, bo tam grzyb siedzi w cienkim naskórku, i właśnie dlatego ma ją we wskazaniach. Paznokcia w tych wskazaniach nie ma.
Tabletka dociera do paznokcia od drugiej strony, z krwią, przez macierz, czyli miejsce, z którego płytka rośnie. Terbinafina odkłada się w nowo powstającym paznokciu i utrzymuje w nim stężenie jeszcze przez tygodnie po odstawieniu leku. Dlatego kuracja trwa 12 tygodni, a zdrowy paznokieć widać dopiero po wielu miesiącach, gdy stara, zniszczona część zostanie wypchnięta i obcięta. O tym, ile to trwa u konkretnej osoby, piszemy w tekście o tym, ile trwa leczenie grzybicy paznokci.
Krem ma sens w jednej sytuacji: gdy obok zajętego paznokcia masz też grzybicę skóry stóp, na przykład między palcami. Wtedy leczy się oba ogniska naraz, bo nieleczona skóra jest źródłem ponownego zakażenia paznokcia. Samą skórę bez paznokci leczy się zwykle miejscowo, a leki na grzybicę skóry na receptę są potrzebne przy rozległych zmianach.
Ile kosztuje leczenie grzybicy paznokci terbinafiną?
Tabletki z terbinafiną 250 mg kosztują zwykle kilkadziesiąt złotych za opakowanie, zależnie od producenta i liczby tabletek. Przy dawce jednej tabletki na dobę kuracja paznokci dłoni trwa zwykle 6 tygodni, czyli 42 tabletki, a paznokci stóp 12 tygodni, czyli 84 tabletki. Do tego dochodzą badania wątroby (ALT i AST), zwykle kilkanaście złotych za parametr w laboratorium komercyjnym.
| Pozycja | Paznokcie dłoni | Paznokcie stóp |
|---|---|---|
| Czas kuracji tabletkami | zwykle 6 tygodni | zwykle 12 tygodni, czasem dłużej |
| Liczba tabletek 250 mg | 42 | 84 |
| Badania przed leczeniem | ALT, AST | ALT, AST |
| Kontrola po leczeniu | badania wątroby 4 do 6 tygodni po zakończeniu | badania wątroby 4 do 6 tygodni po zakończeniu |
| Kiedy widać zdrowy paznokieć | po około 4 do 6 miesiącach | po 9 do 12 miesiącach i dłużej |
Porównanie z lakierem wygląda inaczej, niż sugeruje cena buteleczki. Lakier nakłada się przez 6 do 12 miesięcy, często zużywając kilka opakowań, a szansa na całkowite wyleczenie przy zaawansowanej grzybicy jest jednocyfrowa. Tabletki są droższe za tydzień leczenia, ale tańsze w przeliczeniu na wyleczony paznokieć.
Kiedy wystarczy lakier, a kiedy potrzebne są tabletki
Lakier bez tabletek wystarczy zwykle wtedy, gdy grzyb zajmuje mniej niż połowę płytki, nie sięga nasady paznokcia i dotyczy jednego lub dwóch paznokci. Tabletki są właściwym wyborem, gdy:
- zmiana obejmuje ponad połowę płytki albo dochodzi do jej nasady, czyli do macierzy;
- zajętych jest kilka paznokci, zwłaszcza na obu stopach;
- lakier stosowany przez kilka miesięcy nie zatrzymał przesuwania się przebarwienia;
- masz cukrzycę albo zaburzenia krążenia w nogach, przy których grzybica paznokci ułatwia zakażenia bakteryjne stopy;
- grzybica wróciła po wcześniejszym leczeniu miejscowym.
Połączenie obu metod bywa najskuteczniejsze: tabletki działają od środka, lakier z zewnątrz, a mechaniczne ścienienie płytki ułatwia obu dotarcie do grzyba. Tę ostatnią część dobrze wykonuje podolog, który oczyszcza i ścienia pogrubiały paznokieć bez uszkadzania łożyska. Jeśli nie masz sprawdzonego gabinetu, podologa w swoim mieście łatwiej znaleźć po opisie problemu niż po samej nazwie usługi.
Zanim zaczniesz: czy to na pewno grzybica?
Mniej więcej połowa zmienionych, pogrubiałych paznokci to nie grzybica. Podobnie wyglądają łuszczyca paznokci, urazy od butów i zmiany związane z wiekiem. Dlatego przed 12-tygodniową kuracją lekiem działającym na wątrobę warto potwierdzić grzyba badaniem mykologicznym zeskrobin paznokcia. Różnice w wyglądzie opisujemy w tekście o tym, jak odróżnić grzybicę, atopowe zapalenie skóry i łuszczycę.
Objawy, przy których nie leczy się samodzielnie ani przez teleporadę, tylko idzie na wizytę: zaczerwienienie i obrzęk wokół paznokcia z ropą, ból narastający z dnia na dzień, czarne przebarwienie pod paznokciem, które nie przesuwa się z jego wzrostem, oraz jakakolwiek rana stopy u osoby z cukrzycą.
Najczęstsze pytania
Czy terbinafina w maści pomoże na grzybicę paznokci?
Nie. Krem i maść z terbinafiną 1 procent mają we wskazaniach grzybicę skóry stóp, pachwin i tułowia, a nie paznokci, bo nie przenikają przez płytkę. Na paznokieć działa terbinafina w tabletkach na receptę albo lakier przeciwgrzybiczy przy zajęciu małej części płytki. Maść przydaje się jako dodatek, gdy jednocześnie masz grzybicę skóry stóp.
Jak długo brać terbinafinę na grzybicę paznokci?
Zwykle 6 tygodni przy paznokciach dłoni i 12 tygodni przy paznokciach stóp, jedną tabletkę 250 mg na dobę. U części osób z wolno rosnącymi paznokciami lekarz wydłuża leczenie do 6 miesięcy. Zdrowy paznokieć widać dopiero po wielu miesiącach od zakończenia kuracji, bo musi w całości odrosnąć.
Czy terbinafina szkodzi na wątrobę?
Może, dlatego przed leczeniem bada się ALT i AST, a kontrolę zaleca 4 do 6 tygodni po zakończeniu. Ciężkie uszkodzenia wątroby są bardzo rzadkie. Nudności, brak apetytu, ciemny mocz, jasny stolec albo zażółcenie skóry w trakcie kuracji to powód, żeby natychmiast odstawić lek i zbadać wątrobę.
Czy mogę pić alkohol w trakcie leczenia terbinafiną?
Lepiej ograniczyć go do minimum przez cały czas kuracji. Alkohol i terbinafina obciążają ten sam narząd, a leczenie trwa 12 tygodni, więc regularne picie zwiększa ryzyko nieprawidłowych wyników wątrobowych. Przy chorobie alkoholowej wątroby terbinafiny w tabletkach się nie stosuje.
Jak dostać receptę na terbinafinę w tabletkach online?
Podczas teleporady lekarz z aktywnym numerem PWZ pyta o wygląd i liczbę zajętych paznokci, czas trwania zmian, wynik badania mykologicznego, choroby wątroby i nerek oraz przyjmowane leki. Jeśli masz aktualne wyniki ALT i AST, przygotuj je. Po kwalifikacji kod e-recepty przychodzi SMS-em. Jeśli lekarz uzna, że potrzebne jest badanie na miejscu, zwracamy pieniądze.