Zapalenie ucha środkowego i zewnętrznego oraz krople do uszu na receptę

Nie, i dane na ten temat są zaskakująco jednoznaczne. W przeglądzie Cochrane obejmującym badania z randomizacją ostre zapalenie ucha środkowego ustępowało samoistnie u około 82 procent dzieci: bez antybiotyku wyzdrowiało 84 procent w ciągu 2 do 3 dni i 78 procent w ciągu 10 do 12 dni. Antybiotyk skracał ból, ale w stopniu umiarkowanym.

Najlepiej pokazuje to zestawienie dwóch liczb, które warto zapamiętać. Aby jedno dziecko mniej odczuwało ból między 2. a 7. dniem choroby, antybiotykiem trzeba leczyć około 20 dzieci. Aby u jednego dziecka wywołać wymioty, biegunkę lub wysypkę po antybiotyku, wystarczy leczyć 14 dzieci. Innymi słowy, w przeciętnym przypadku antybiotyk częściej powoduje działanie niepożądane niż realnie skraca ból. Dlatego u dziecka powyżej 2 lat, bez wysokiej gorączki i ciężkich objawów, zaleca się obserwację przez 48 do 72 godzin z leczeniem przeciwbólowym, a antybiotyk włącza się dopiero wtedy, gdy nie ma poprawy albo objawy narastają.

Są jednak sytuacje, w których to rachunek odwraca się całkowicie i antybiotyk jest wskazany od razu. Największą korzyść odnoszą dzieci poniżej 2 lat z obustronnym zapaleniem ucha środkowego, gdzie wystarczy leczyć 4 dzieci, aby jedno dodatkowo wyzdrowiało szybciej, oraz dzieci z wyciekiem z ucha, gdzie ta liczba wynosi 3. Do tego dochodzą dzieci poniżej 6 miesiąca życia, wysoka gorączka, ciężki stan ogólny, nieskuteczne leczenie objawowe po dwóch dobach oraz osoby z obniżoną odpornością i wadami twarzoczaszki. Lekiem pierwszego wyboru pozostaje amoksycylina.

To pytanie pada najczęściej i odpowiedź jest jednoznaczna: żadne krople do uszu zawierające antybiotyk nie są w Polsce dostępne bez recepty. Preparaty, które kupisz w aptece samodzielnie, działają wyłącznie przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Potrafią zmniejszyć dolegliwości na kilka godzin, ale nie zwalczają bakterii, więc nie leczą przyczyny zakażenia.

Jest tu jedna pułapka warta zapamiętania. Krople dostępne bez recepty są przeciwwskazane przy uszkodzonej lub przebitej błonie bębenkowej, bo podane do ucha ze zniszczoną błoną mogą uszkodzić słuch. Dlatego jeśli z ucha wycieka płyn albo ból ustąpił nagle i pojawił się wyciek, nie sięgaj po krople na własną rękę. Z tego samego powodu przy podejrzeniu przebicia błony bębenkowej unika się kropli z aminoglikozydem, takim jak neomycyna, a wybiera preparaty z cyprofloksacyną, które są w tej sytuacji bezpieczniejsze. Lekarz może odmówić wystawienia recepty, jeśli byłoby to niebezpieczne dla zdrowia. Wtedy zwracamy pieniądze, nie dajemy bonu.

Rozróżnienie nie jest tu akademickie, tylko praktyczne, bo od niego zależy, czy leczenie jest miejscowe, czy doustne. W zapaleniu ucha zewnętrznego zakażona jest skóra przewodu słuchowego, więc krople docierają dokładnie tam, gdzie trzeba. W zapaleniu ucha środkowego ognisko znajduje się za błoną bębenkową, a nieuszkodzona błona jest dla kropli barierą nie do przejścia. Dlatego tu działa antybiotyk doustny, a krople z antybiotykiem mijają się z celem.

Ucho pływaka nasila się latem z prostego powodu: woda pozostająca w przewodzie słuchowym zmienia jego odczyn i zmywa ochronną warstwę woskowiny, a bakteria Pseudomonas aeruginosa przeżywa nawet w chlorowanej wodzie basenowej. Stąd sezonowość i stąd zalecenie, by po kąpieli dokładnie osuszać uszy i nie czyścić ich patyczkami, które uszkadzają skórę przewodu. Gdy ból ucha towarzyszy zatkanemu nosowi i zapaleniu zatok, warto zajrzeć także do sekcji o lekach na zatoki na receptę, bo leczenie przyczyny w nosie często odblokowuje trąbkę słuchową.

Najprostszy test domowy to delikatne pociągnięcie małżowiny w górę i do tyłu albo ucisk na skrawek przed wejściem do przewodu. Jeśli ból wyraźnie się nasila, to typowe dla zapalenia ucha zewnętrznego. Głęboki, pulsujący ból bez takiej reakcji, po katarze lub infekcji gardła, wskazuje raczej na ucho środkowe. Teleporada nie wystarczy i trzeba pilnie do lekarza na miejscu, gdy pojawia się obrzęk i zaczerwienienie za uchem, odstająca małżowina, opadanie kącika ust lub powieki po jednej stronie, nagły spadek słuchu, silne zawroty głowy albo wysoka gorączka mimo leczenia. Osoby z cukrzycą lub obniżoną odpornością z bólem ucha trwającym dłużej niż kilka dni powinny zostać zbadane osobiście, bo u nich zapalenie ucha zewnętrznego może szerzyć się na kość.

W ostrym zapaleniu ucha środkowego antybiotyk nie jest podawany automatycznie. U części pacjentów stosuje się tak zwane czujne wyczekiwanie: przez 48 do 72 godzin leczy się wyłącznie objawowo, kontrolując stan chorego, bo znaczna część przypadków ustępuje samoistnie. Są jednak sytuacje, w których antybiotyk włącza się od razu, bez czekania.

Lekiem pierwszego wyboru jest amoksycylina, bo pokrywa najczęstsze bakterie wywołujące tę chorobę, jest tania, dobrze tolerowana i ma stosunkowo wąskie spektrum, co ogranicza narastanie oporności. Czas leczenia niepowikłanego zapalenia ucha środkowego można skrócić do 5 dni u dorosłych i dzieci powyżej 2 roku życia, natomiast u dzieci poniżej 2 roku życia powinien wynosić 10 dni. O ogólnych zasadach wystawiania recept na antybiotyki piszemy przy recepcie na antybiotyk online, a o tym, kiedy antybiotyk jest zasadny przy bólu gardła, przy lekach na zapalenie gardła na receptę. Kod e-recepty otrzymasz SMS-em, tak jak przy każdej e-recepcie online.

krople do uszu z antybiotykiem na receptę to jedna z kategorii, w których prowadzimy teleporady. Cała usługa, czyli recepta online po konsultacji z lekarzem, działa tak samo w każdej kategorii: kwestionariusz, płatna teleporada, kwalifikacja i dopiero potem kod e-recepty. Zasady, ceny i to, czego nie zrobimy, są takie same wszędzie.

Jeśli zastanawiasz się, kto realnie ocenia Twój przypadek, wyjaśniamy to na stronie lekarz online recepta. Pełny przebieg opisujemy w konsultacji lekarskiej online, a wszystkie stawki są jawne w cenniku.